Đề tài và chủ đề của tác phẩm văn học

Đề tài, chủ đề của tác phẩm văn học

Đề tài, chủ đề là những khái niệm chủ yếu thể hiện mặt khách quan của nội dung tác phẩm văn học. Khi đọc bất kỳ tác phẩm nào, chúng ta đều bắt gặp những con người, những cảnh vật, những tâm trạng cụ thể. Tức là phạm vi miêu tả trực tiếp trong tác phẩm “có thể hết phạm vi miêu tả trực tiếp trong tác phẩm”.

đa dạng: truyện kể về con người, động vật, thực vật, chim chóc, đồ vật, truyện ma, tiểu thuyết quá khứ và tương lai.

Nhưng mục đích của văn học không bao giờ là trình bày những sự kiện cụ thể cụ thể của cuộc sống hay trí tưởng tượng. Tác phẩm văn học bao giờ cũng thông qua miêu tả trực tiếp trong tác phẩm để khái quát đến một phạm vi nhất định của hiện thực đời sống với ý nghĩa rộng lớn hơn.

1. Đối tượng.

Chủ đề là khái niệm liên quan đến loại hiện tượng đời sống được miêu tả. Có rất nhiều loại và chủ đề của các sự kiện cuộc sống. Tuy nhiên, cần thấy rõ chủ thể mang dấu ấn rõ nét của đời sống khách quan nhưng cũng là sự ghi nhận dấu ấn chủ quan của nhà văn. Bản chất của chủ đề không phải là tư tưởng, mà phương pháp lựa chọn chủ đề trong quá trình viết có hệ thống là tư tưởng. Bởi việc chọn đề tài này thay vì đề tài khác để thể hiện chứng tỏ người viết coi đề tài đó là quan trọng nhất, hấp dẫn nhất vào thời điểm sáng tác. Qua sự lựa chọn đó, nhà văn đã thể hiện rõ khuynh hướng trong lập trường tư tưởng của mình.

Khái niệm loại hình chủ thể không chỉ xuất phát từ bản chất xã hội của tự nhiên, mà còn gắn liền với loại hình sự kiện lịch sử xuất hiện trong đời sống và có tiếng vang trong đời sống tinh thần ở bất kỳ thời điểm nào, thời đại nào. Chẳng hạn, trong sáng tác của Đặng Trần Côn, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Du, chủ đề về số phận của kẻ chinh phu, người hầu trong triều, chủ đề về người tài. Chủ đề nghĩa sĩ xuất hiện trong thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.

Xác định chủ đề cho phép bạn kết nối nội dung của tác phẩm với một phần nhất định của cuộc sống thực. Tuy nhiên, không nên đánh đồng chủ thể với đối tượng cảm nhận, chất liệu đời sống hay nguyên mẫu hiện thực của tác phẩm. Vì khách thể là cái được đặt trước tác phẩm, nằm ngoài tác phẩm. Chủ đề tác phẩm là một phương diện thuộc nội dung tác phẩm, là đối tượng được cảm nhận, là kết quả của sự lựa chọn của nhà văn. Tức là tính khái quát của lĩnh vực xã hội, lịch sử đời sống được phản ánh trong tác phẩm. Nếu trộn lẫn hai khía cạnh này, chúng ta sẽ biến việc phân tích tác phẩm thành việc phân tích đối tượng miêu tả trong tác phẩm.

Đối với văn học, mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử dân gian đều có những chủ đề trung tâm tương ứng; Những đề tài này nảy sinh gắn liền với những đổi mới trong quan hệ xã hội, đặc biệt là quan hệ giai cấp, cũng như yêu cầu văn học phải hiểu và phản ánh những biến đổi to lớn của xã hội và cuộc sống theo thời gian. Trong nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng, đề tài là thuật ngữ dùng để biểu thị phạm vi các sự kiện tạo thành cơ sở vật chất cho đời sống của tác phẩm nghệ thuật. Tổng quát hơn, chủ đề đại diện cho phạm vi mô tả trực tiếp của một tác phẩm nghệ thuật.

Phạm vi của chủ đề có thể được xác định khác nhau. Có thể hạn chế bề ngoài, như đề tài súc vật, đề tài sản xuất, đề tài cải cách ruộng đất, đề tài kháng chiến chống Mỹ, đề tài Bộ đội Trường Sơn, đề tài công nhân. Trên bề mặt đề tài này, phạm trù xã hội và lịch sử đóng vai trò rất quan trọng. Nhưng đối tượng nhận thức của nhà văn là cuộc đời, là con người xã hội với tính cách và số phận, với những mối quan hệ phức tạp giữa con người với con người.

Tham Khảo Thêm:  Đề thi HSG Trại hè Hùng Vương Ngữ văn 11 năm 2019 ChuyênTuyên Quang

Những hạn chế bề ngoài cho phép chúng ta nhận ra tầm quan trọng của các phạm trù xã hội hoặc lịch sử, mặc dù nói chung, đối tượng nhận thức của một tác phẩm nghệ thuật thường không giới hạn ở diện mạo của hiện tượng. Cũng cần nói đến những khía cạnh bên trong của chủ thể, đó là chiều sâu của khía cạnh phản ánh cuộc sống, con người, trong đó có con người.

nó chứa đựng tất cả những giá trị hiện thực, vũ điệu, viễn cảnh được miêu tả thông qua các hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm.

Chủ đề của tác phẩm không chỉ liên quan đến hiện thực khách quan, mà còn được quyết định bởi lập trường tư tưởng và vốn sống của người nghệ sĩ. Chủ thể không chỉ do hiện thực cuộc sống gợi mở, quy định mà luôn bị quy định bởi lập trường, nhân sinh quan, tư tưởng thẩm mỹ, trí tưởng tượng nghệ thuật, cá tính, tài năng sáng tạo của mỗi nhà văn, tùy theo yêu cầu của thời đại, hoàn cảnh. Bởi đôi khi các nhà văn sống trong cùng một thời kỳ lịch sử nhưng thuộc các giai cấp khác nhau hoặc có quan điểm chính trị khác nhau dẫn đến việc lựa chọn đề tài để sáng tác.

Đối với văn học, mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử dân gian đều có những chủ đề trung tâm tương ứng. Chủ đề trung tâm được hiểu là một khái niệm lớn hơn bao hàm nhiều hơn các chủ đề cụ thể của mỗi tác phẩm. Đó là một mảng thực thu thập những sự kiện, sự kiện, diễn biến quan trọng nhất của đời sống xã hội và thể hiện những nét quan trọng nhất của giai đoạn lịch sử đó. Hà Minh Đức cho rằng: “Từ năm 1945, đề tài chủ đạo trong văn học nước ta là Tổ quốc và Chủ nghĩa xã hội, được Đảng ta nhấn mạnh trong nhiều thư gửi các đại hội văn nghệ: “Chủ nghĩa dân tộc và Chủ nghĩa xã hội là đề tài cao đẹp trong văn học nghệ thuật Việt Nam.

chúng ta bây giờ”.

Lê Lưu Oanh cho rằng: “Đối tượng là một phạm vi nhất định của đời sống nghiên cứu

cảm nhận, sự lựa chọn thể hiện trong tác phẩm”. Như vậy, chủ đề của tác phẩm là một phương diện thuộc nội dung của nó, nó là đối tượng được nhận thức, lựa chọn gắn với ý hướng, nhân sinh quan, lập trường tư tưởng, quan điểm thẩm mỹ của nhà văn.

2. Đối tượng.

Nếu chủ đề là yếu tố tương ứng với đối tượng miêu tả của tác phẩm thì chủ đề là một bộ phận quan trọng của tác phẩm ở một bình diện tư tưởng nhất định. Chủ đề là những câu hỏi “đi ra” từ nội dung trực tiếp của tác phẩm theo một hướng tư tưởng nhất định.

Một nhà văn khi bước vào một loại đề tài nào đó để sáng tác bao giờ cũng tìm ý nghĩa từ hiện thực cuộc sống, những chất liệu thực tế mà mình sưu tầm, sưu tầm rồi khái quát thành những vấn đề chính. Thông qua những vấn đề cơ bản đó, nhà văn định gửi gắm điều gì, và trong nhiều trường hợp, tác phẩm là sự hiện thực hóa cụ thể chủ đề trong quá trình sáng tác bằng những hình ảnh sống động. Chủ đề là yếu tố tổng kết, chủ đề được thể hiện không chỉ trực tiếp qua tư liệu mà còn trực tiếp qua tư liệu. Khi phân tích tác phẩm, tùy theo quan điểm tư tưởng và trình độ nhận thức của mỗi người, có thể có trường hợp cách người phân tích vận dụng đề tài không giống nhau. Lê Bá Hán quan niệm: “Nói đến chủ thể là vấn đề chính trong tác phẩm, nhưng để có sức mạnh, chủ thể phải bắt nguồn trực tiếp từ hiện thực, vào hệ thống bản sắc.

Tham Khảo Thêm:  Cảm nhận khổ 3 và 4 bài thơ “Viếng lăng Bác” (Viễn Phương)

Các chủ đề kém hiệu quả hơn khi chủ đề được nêu trực tiếp như mục đích ban đầu và người viết sử dụng một hình ảnh chắp vá để chứng minh quan điểm của mình.

Trong mối quan hệ giữa chủ thể với chủ thể bao giờ chủ thể cũng phải được xây dựng từ một chủ thể nào đó. Nó có thể đưa ra nhiều chủ đề khác nhau từ một chủ đề. Người ta có thể tìm thấy nhiều tác phẩm văn học giống nhau và trùng nhau về đề tài nhưng ít tương đồng về chủ đề. Mối quan hệ chủ đề giữa hai tác phẩm cụ thể đòi hỏi phải có sự tương đồng đáng kể ở nhiều khía cạnh. Để có các chủ đề liên quan, hai tác phẩm từ cùng một chủ đề phải xuất hiện trước. Chẳng hạn, chủ đề tiểu thuyết Tắt đèn của Ngô Tất Tố rất gần với chủ đề tiểu thuyết Bước đường cùng của Nguyễn Công Hóa. Cả hai nhà văn này đều viết về nông thôn và phản ánh cuộc sống của những người nông dân nghèo khổ. Cả hai đều xuất phát từ quan điểm dân chủ tiến bộ để phản ánh, phê phán hiện thực đen tối của xã hội.

Chủ đề là thành phần chính trong nội dung tổng thể của tác phẩm. Nó trở nên cụ thể qua toàn bộ hình tượng tác phẩm, từ cốt truyện, nhân vật, hành động, lời nói, tư tưởng tình cảm của nhân vật trữ tình và tác giả. Có thể cả hai đều nhằm miêu tả và tóm tắt một loạt đời sống, nhưng mỗi nhà văn lại nêu ra và gợi mở những chủ đề khác nhau trong tác phẩm của mình. Một tác phẩm thường có một chủ đề chính, nhưng cũng có trường hợp tác phẩm có nhiều chủ đề. Chẳng hạn, chủ đề chính của Truyện Kiều của Nguyễn Du là tiếng kêu đau lòng về sự chà đạp quyền sống của con người. Ngoài ra còn có chủ đề tố cáo sự uy quyền, xấu xa của đồng tiền, tố cáo bộ mặt tàn ác của giai cấp thống trị, biểu dương những anh hùng đấu tranh cho tự do.

Chủ đề có vai trò vô cùng quan trọng, nó thể hiện bản sắc tư duy của nhà văn, chiều sâu tư tưởng, khả năng thâm nhập bản chất cuộc sống của nhà văn. Bước đầu, tác phẩm tạo ra một cái nhìn bao quát về hiện thực xã hội, từ đó tác phẩm có tác động lớn đến nhận thức tư tưởng của người đọc.

Nói về chủ đề của tác phẩm văn học là nói về vấn đề chính, vấn đề quan trọng mà nhà văn đặt ra trong tác phẩm. Khi nhà văn xác định chủ đề của tác phẩm cũng là lúc nhà văn hướng tâm trí mình vào việc làm sáng tỏ những vấn đề quan trọng nhất, những vấn đề luôn thu hút sự quan tâm. Theo nhà văn Gorky: “Chủ đề là một ý tưởng nảy mầm trong kinh nghiệm của tác giả, như cuộc sống nói với anh ta, nhưng vẫn còn ẩn giấu dưới một hình thức chưa biết trong vốn hiệu quả của anh ta, đòi hỏi phải thể hiện bằng những hình thức và hình ảnh gợi cho tác giả. tìm kiếm. để hình dung nó’.

Tham Khảo Thêm:  Tổng hợp 200 nhận định hay nhất về thơ ca và văn học nghệ thuật

Cách hiểu này của Gorky cho thấy chủ đề của tác phẩm văn học bắt nguồn từ cuộc sống và tác động mạnh mẽ đến tâm thức nhà văn, thôi thúc nhà văn viết. Vào cuối thế kỷ 19, nhà thơ Nguyễn Khuyến chứng kiến ​​cảnh học hành thi cử ở nước ta, ông bất bình trước cảnh kẻ kém cỏi đỗ đạt, ngồi võng mà viết bài thơ rất hài hước “Tiến sĩ”. Paper hài hước, sâu sắc, sử dụng hình ảnh ông Tám (làm bằng giấy) để châm biếm những kẻ bất tài nhưng “hè hằm hè”:

“Cùng cờ, cùng biển, cùng trọng lượng

Kêu anh nghèo cũng chẳng kém ai

Một mảnh giấy làm áo giáp

Son môi rõ ràng tô điểm cho khuôn mặt xinh đẹp

Thân áo sao nhẹ tênh?

Giá uy tín này là một món hời

Một chiếc ghế với một chiếc ô màu xanh để ngồi

Tưởng rằng đồ thật trở thành đồ chơi.

Có nhiều tác giả viết về cùng một chủ đề nhưng ở các chủ đề khác nhau. Chẳng hạn Tố Hữu, Chế Lan Viê đều có thơ về Bác Hồ. Bác Đăng! Được Tố Hữu viết ngay sau khi ông mất, nó nhấn mạnh tấm lòng nhân ái bao la của ông đối với cuộc đời và tấm lòng tận tụy với sông núi, trời biển. Bài Người đi tìm nước năm 1960 của Chế Lan Vi thể hiện Bác Hồ ở một khía cạnh khác: người đi tìm tương lai độc lập, tự do cho dân tộc, người có ước mơ lớn, người lãnh đạo biết nhìn xa trông rộng, đi trước đón đầu. .

Nó có thể thúc đẩy các chủ đề sâu sắc khác nhau dựa trên các chủ đề liên quan. Chủ đề liên quan chặt chẽ với chủ đề, nhưng đôi khi vượt qua giới hạn của chủ đề cụ thể và đặt ra những vấn đề chung, rộng hơn. Không nhất thiết phải nghĩ rằng nông dân, công nhân, trí thức, v.v. những tác phẩm văn học lớn viết về đề tài này, bên cạnh việc phản ánh những nội dung lịch sử cụ thể, từ đó luôn nêu lên những vấn đề khái quát, có ý nghĩa khái quát về thân phận, nỗi đau, niềm hạnh phúc của con người. Vì vậy, ý nghĩa của chủ đề không nên giới hạn trong chủ đề đã được xác định.

Chủ đề văn học không bao giờ là một vấn đề đơn lẻ. Nếu trong thực tế bản chất con người vốn đã là tổng hòa các mối quan hệ xã hội, thì có nghĩa là bất kỳ vấn đề nào của đời sống con người đều liên quan đến hàng loạt vấn đề phức tạp khác của các mối quan hệ xã hội. Trong các chủ đề của tác phẩm, có thể phân biệt giữa chủ đề chính chi phối toàn bộ tác phẩm và chủ đề phụ thể hiện qua từng nhân vật hoặc từng đoạn.

Chẳng hạn, trong “Tắt đèn”, chủ đề chính là mâu thuẫn giữa quyền được sống của nông dân trong chính sách thuế khóa của bọn thực dân nửa phong kiến ​​với chủ nghĩa phát xít tàn bạo. Các chủ đề phụ là lòng tham vô độ, đạo đức băng hoại, sự ngu dốt và độc ác của quan lại, sự phục vụ, phẩm chất tốt đẹp của người làng, số phận của phụ nữ và trẻ em. Sự lẫn lộn giữa chủ đề chính và chủ đề phụ sẽ hạn chế việc giải thích đúng nội dung tác phẩm.

Như vậy, chủ đề là vấn đề chính, vấn đề trung tâm, mà tác giả đặt ra để giải quyết trong tác phẩm. Nó không phải là một vấn đề riêng lẻ mà có nhiều tác phẩm chứa đựng cả một hệ thống chủ đề với chủ đề chính và chủ đề phụ.

Related Posts

USB Wifi là gì? Sự thay thế hoàn hảo cho card Wifi bị hỏng, chập chờn

quản trị viên · Ngày 4 tháng 6 năm 2023 · Trong cuộc sống, thay vì chỉ là người nhận, đôi khi bạn phải là người cho…

Bạn là ai trong Countryhumans ?

Countryhumans hiện đang rất hot trên mạng xã hội và được rất nhiều bạn trẻ tìm hiểu và xác định mình là ai trong Countryhumans. Vậy Bạn…

Aulala 911 clip video gốc và @s1mp1e244 cô gái hot nhất hôm nay

Hay gọi sô 911 video nhạc gốc và @s1mp1e244 Hot girl hiện nay là cụm từ được tìm kiếm nhiều trên MXH những ngày gần đây, cùng…

11h55 là ai ? 11h55 Voz là gì ?

11:55 là ai? ? 11:55Voz là gì? Đây là những cụm từ được tìm kiếm nhiều nhất trong thời gian gần đây nhưng vẫn chưa có đáp…

Biển trời bão giông, lòng người đâu bình lặng

Giữa nhịp tim cả nước đang loạn nhịp, một bài văn của một nữ sinh trường THPT Chuyên Tây Nguyên đã chạm đến trái tim của hàng…

Bài văn xúc động viết về thầy cô, giáo

Bài viết đầy cảm xúc, yêu thương khi học trò bày tỏ lòng biết ơn đến thầy cô nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Thời gian…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *